Khi đôi chân mệt mỏi bắt nguồn từ… cái bụng đói

Với runner, ăn chưa đủ không có nghĩa là bỏ bữa hay nhịn đói. Nhiều người vẫn ăn ngày ba bữa, vẫn có rau, có thịt, thậm chí còn rất “ăn kiêng”. Nhưng lượng năng lượng nạp vào lại không đáp ứng được lượng tiêu hao từ việc chạy bộ. Chạy là môn thể thao tiêu tốn nhiều năng lượng. Càng chạy đều, càng chạy dài, cơ thể càng cần được nạp đủ để vận hành, hồi phục và thích nghi.

Khi không đủ nhiên liệu, cơ thể không phản ứng ngay lập tức bằng đau đớn hay chấn thương. Nó phản ứng âm thầm. Người bắt đầu dễ cáu gắt hơn, thiếu kiên nhẫn, khó tập trung. Những buổi chạy vốn từng là khoảng thời gian thư giãn lại trở nên nặng nề. Chạy chưa xa đã thấy mệt, về nhà vẫn uể oải, cả ngày làm việc thiếu tỉnh táo.

Nguyên nhân là vì não và cơ bắp đều cần glucose để hoạt động. Khi ăn không đủ, lượng đường trong máu hạ thấp, cơ thể buộc phải tăng tiết hormone căng thẳng như cortisol để bù đắp. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần mà còn phá vỡ giấc ngủ. Nhiều runner rất mệt nhưng vẫn trằn trọc, ngủ không sâu, hoặc tỉnh giấc giữa đêm.

Một dấu hiệu khác thường gặp là cảm giác thèm đồ ngọt dữ dội, đặc biệt sau các buổi chạy dài. Đó không phải do “yếu ý chí”, mà là phản xạ tự nhiên của cơ thể khi cần năng lượng nhanh. Tuy nhiên, khi ăn bù không đúng cách, vòng luẩn quẩn mệt mỏi – thèm ăn – tự trách lại tiếp tục lặp lại.

Tập luyện trong tình trạng thiếu năng lượng cũng khiến cơ thể hồi phục kém. Cơ bắp không được sửa chữa đầy đủ, hormone rối loạn, dẫn đến việc dù tập đều nhưng thành tích không cải thiện. Nhiều runner rơi vào trạng thái “tập mãi không lên”, thậm chí còn thấy mình chậm hơn, yếu hơn so với trước.

Không chỉ ảnh hưởng đến việc chạy, ăn chưa đủ còn tác động đến sinh hoạt hằng ngày. Sau buổi tập, thay vì cảm giác sảng khoái, nhiều người thấy mình đuối sức, làm việc chậm chạp, đầu óc mụ mị. Một số runner còn thường xuyên thấy lạnh, nhất là tay chân, do cơ thể giảm chuyển hóa để tiết kiệm năng lượng.

Về lâu dài, thiếu năng lượng kéo dài có thể làm rối loạn tiêu hóa, gây táo bón, đầy bụng, hoặc đi vệ sinh thất thường. Với nữ runner, tình trạng này còn liên quan đến rối loạn hormone và chu kỳ kinh nguyệt. Khi đi xét nghiệm, không ít người bất ngờ khi thấy các chỉ số như đường huyết, sắt, điện giải hay men cơ không còn ở mức lý tưởng.

Chạy bộ vốn được xem là một môn thể thao lành mạnh, giúp con người cân bằng cả thể chất lẫn tinh thần. Nhưng khi ăn không đủ, chạy bộ lại trở thành gánh nặng. Càng cố gắng, cơ thể càng phản kháng, và niềm vui ban đầu dần biến mất.

Ăn đủ không có nghĩa là ăn vô tội vạ. Ăn đủ là hiểu rằng cơ thể cần năng lượng để vận động, cần chất đạm để hồi phục, cần carbohydrate để duy trì sức bền, và cần sự đều đặn để thích nghi. Với runner, đặc biệt là những người vừa muốn chạy tốt vừa muốn kiểm soát cân nặng, ăn đủ chính là nền tảng để duy trì lâu dài.

Nếu bạn đang chạy đều nhưng cảm thấy mình ngày càng mệt, chạy không còn vui, chân nặng hơn mà tinh thần thì xuống dốc, hãy thử dừng lại một chút và nhìn lại bữa ăn của mình. Rất có thể, điều bạn thiếu không phải là động lực hay kỷ luật, mà chỉ đơn giản là chưa nạp đủ năng lượng cho những bước chạy phía trước.