Gân kheo luôn căng? Có thể vấn đề không nằm ở chính nó

Về mặt giải phẫu, gân kheo không tồn tại một cách “độc lập”. Phía sau đùi là nơi giao thoa của nhiều cấu trúc: cột sống thắt lưng, khung chậu, dây thần kinh tọa và đặc biệt là hệ thống cân mạc bao quanh toàn bộ xương đùi. Trong nhiều trường hợp, gân kheo chỉ là nơi “chịu trận”, còn nguyên nhân thực sự nằm ở các vùng lân cận đang tạo áp lực liên tục lên nó.

Một quan niệm phổ biến là mặt trước đùi và mặt sau đùi hoạt động tách biệt. Thực tế, cơ đùi trước là một khối cơ rất lớn, trải rộng quanh xương đùi rồi bám ra phía sau. Khi kết hợp với nhóm cơ khép ở mặt trong, hai nhóm này chiếm phần lớn chu vi đùi. Điều đó có nghĩa, nếu cơ đùi trước và mặt trong bị căng, dính cân mạc, chúng hoàn toàn có thể ép khoang gân kheo và cả dây thần kinh tọa, khiến phía sau đùi luôn trong trạng thái căng kéo dù bản thân gân kheo không hề bị tổn thương.

Với runner Việt Nam, tình trạng này càng phổ biến. Việc chạy nhiều cầu vượt, dốc cao, đường đồi núi; thói quen ngồi nhiều; hoặc tập trung quá nhiều vào mông – gân kheo mà bỏ qua cơ đùi trước vì “không đau” khiến nhóm cơ này ngày càng cứng. Khi cơ đùi trước khỏe nhưng thiếu linh hoạt, áp lực sẽ dồn về phía sau đùi trong mỗi bước chạy.

Điều thú vị là khi thay đổi cách tiếp cận, kết quả thường đến rất nhanh. Nhiều người nhận thấy chỉ cần dành thời gian giải phóng toàn bộ chu vi đùi, đặc biệt là mặt trước, mặt ngoài và mặt trong, thì độ linh hoạt của gân kheo cải thiện rõ rệt. Cúi người dễ hơn, cảm giác kéo căng dây thần kinh phía sau giảm, và bước chạy trở nên nhẹ, trơn tru hơn.

Cốt lõi của phương pháp này nằm ở việc nhìn chiếc đùi như một cấu trúc ba chiều, thay vì chỉ chăm chăm xử lý điểm đau. Khi lăn cơ hay xoa bóp, không nên chỉ tập trung vào mặt sau đùi mà cần tác động cả các vùng xung quanh. Quan trọng hơn, thay vì ép con lăn thẳng vào xương, dễ gây đau nhưng ít hiệu quả thì cần tạo lực ngang, đẩy mô cơ sang bên để giải phóng các lớp cân mạc bị dính. Đây là yếu tố then chốt giúp các nhóm cơ “trượt” lại với nhau đúng cách.

Sau khi các vùng xung quanh được giải phóng, việc giãn cơ gập hông, cơ đùi trước và cơ mặt trong sẽ giúp giảm áp lực lên khoang gân kheo. Lúc này, giãn gân kheo trực tiếp mới thực sự hiệu quả, ít đau và duy trì được lâu hơn.

Trong chạy bộ, cơ thể không vận hành theo từng mảnh rời rạc. Mọi chuyển động đều là kết quả của sự phối hợp và tương tác liên tục giữa các nhóm cơ. Vì vậy, nếu gân kheo của bạn luôn cứng dù đã thử nhiều cách, rất có thể vấn đề không nằm ở chính nó. Chăm sóc toàn bộ chiếc đùi, thay vì chỉ một điểm đau, có thể là chìa khóa giúp bạn chạy nhẹ hơn, ít đau hơn và duy trì niềm vui vận động lâu dài.