Khi tôi bắt đầu chia sẻ về hành trìnhbỏ phố về quê” của mình, một số người bạn nhắn tin hỏi về thu nhập của tôi khi chuyển sang làm nông nghiệp. Rằng tôi thu lợi được bao nhiêu một năm? 300 triệu/hecta hay 1 tỷ/hecta mà khiến tôi từ bỏ thành phố chấp nhận về quê làm vườn?

Tôi tin chắc nhiều bạn cũng đang chung thắc mắc tương tự, nên nhân đây tôi cũng giãi bày: “Cho đến hiện tại tôi chưa thu 1 đồng lợi nhuận từ việc làm nông nghiệp Vườn Quê Việt. Nói đúng hơn trong những năm đầu làm nông nghiệp tôi không thu nhập”. 

Mức thu nhập của nhà nông

Bạn còn nhớ câu chuyện của chú Năm tôi nhắc đến trong 1 vài bài viết trước không

Trong bài viết lần trước tôi kể về gia đình chú Năm làm nông nghiệp. Gia đình chú ấy chỉ hai người lao động chính trên mảnh vườn nhà mình. Vợ chồng chú vào Nam lập nghiệp từ hai bàn tay trắng. Thời còn trẻ thì đi làm thuê cho người ta, mãi gần 40 tuổi mới tích góp đủ mua được một mảnh vườn. Sau hơn 20 năm làm việc tích góp cuối cùng mở rộng được khoảng 4 hecta vườn tược.

Mỗi ngày vợ chồng chú dành 8-12 tiếng cho khu vườn của mình. Từ tỉa cảnh, vun gốc, diệt cỏ cho đến chăm trái, vào bao, thu hoạch,… chú Năm đều tự mình ra sức làm việc. Ở cái tuổi 60, chú Năm không còn khỏe như trước, nhiều công việc nặng nhọc chú không đủ sức làm. Bao phân bón 50kg phải 2 người khiêng thay vì chú tự vác như trước; cỏ trong vườn chú cũng phải mất 4-5 ngày mới cuốc xong. Tuy chậm chắc, chú đều đều làm việc, không bỏ ngang.

Ngày này qua tháng khác mảnh vườn của chú chưa bao giờ trống trải thừa một mảng đất trống nào. Khu vườn vẫn luôn xanh tươi tốt đa sắc màu. Không phải tháng nào cũng sản phẩm để thu hoạch. Trái cây chỉ cần đợi đúng mùa vụ, rau trong vườn, lợn,  trong chuồng cũng mất tầm 3-4 tháng cho 1 lứa. Nên khó đo lường được mức thu nhập chính xác, nhưng tính bình quân mỗi tháng gia đình chú thể thu khoảng 5-7 triệuđồng/tháng.

Mức thu nhập khi làm nông nghiệp quy trang trại

Mặt khác, giả sử vẫn mảnh vườn nhà của chú Năm, nếu chú thuê 2 lao động mới, sức khỏe tốt chăm coi vườn tược. Thời gian làm việc ít hơn, 8 tiếng 1 ngày nhưng cường độ làm việc cao hơn, một lần thể vác bao 50kg.

Xét về sức mạnh, họ hơn chú Năm. Nhưng nếu xét về hiệu quả năng suất họ mang lại thì chưa chắc sẽ tốt hơn nhà chú Năm. Sức bền sự kiên nhẫn của chú Năm là thứ  những lao động trẻ không .

Khoản tiền công để trả cho 2 nhân công ít nhất cũng 78 triệu đồng 1 tháng. Như vậy dùng tất cả thu nhập, chú Năm cũng không đủ tiền để thuê họ. Nếu cố gắng thương thảo, lấy toàn bộ nguồn thu trả cho chi phí nhân công, chú Năm chẳng còn đồng lợi nhuận nào.

Trong khi đó, tôi làm nông nghiệpquy lớn hơn, không thể nào việc tôi tự mình làm hết mọi việc. Tôi biết làm vườn, cũng am hiểu bản kỹ thuật nông nghiệp, nhưng tôi phải dành thời gian quản , thương thảo đầu ra, phát triển thương hiệu,…  thế, tôi thuê khá nhiều lao động kỹ chăm sóc vườn.

Hơn nữa tôi làm nông nghiệp sạch, trồng trọt rất tốn công mà sản lượng cung không đủ cầu. Nông phẩm rất dễ sinh bệnh, dễ chết không sử dụng thuốc trừ sâu hóa học và phân bón kích thích tăng trưởng. Ở giai đoạn này, cây ăn quả còn chưa ra trái, chỉ thu được rau củ thịt gia súc, gia cầm.

Chưa nói đến vốn đầu xây dựng, chỉ tính riêng thu nhập sau khi chi trả tiền công cho lao động, bạn nói xem nếu tôi thu lợi được bao nhiêu?

Sử dụng nguồn lực hạn hay hữu hạn?

Ăn cơm nhà nói chuyện thế giới, một câu chuyện đáng suy ngẫm tôi được chia sẻ khi tham gia một khóa họcsingapore.

Bạn bao giờ nghĩ đến tại sao dân tộc Việt Nam ta qua bao năm đấu tranh lại thể chiến thắng một cường quốc Mỹ hùng mạnh không? Bởi nước Mỹ mỗi Tổng thống đều một nhiệm kỳ nhất định. Sau mỗi lần thay đổi, chính sách sẽ thay đổi việc theo đuổi chiến tranh làm họ mệt mỏi và rồi thất bại. Ngược lại, cho nước Mỹ  thay đổi bao nhiêu lần thì Việt Nam chúng ta vẫn có chung một mục đích ý chí chiến đấu giành lại độc lập

Hay như câu nói đùa trên mạng vềhoàng đế Tập Cận Bình”, phải nói một vị lãnh đạo đi theo tuổi thơ của tôi cho đến bây giờ vẫn chưa dừng lại. Trong khi đónước Mỹ đã trải qua 3 đời Tổng thống. Vấn đề này thì tôi chỉ tham vấn đến đây nhưng bạn đã thể hiểu ý tôi rồi nhỉ.

Quay trở lại câu chuyện nông nghiệp của chú Năm để giải bài toán năng suất lao động:

Thứ nhất, xét về kinh nghiệm

Vợ chồng chú Năm chắc chắn rất giàu kinh nghiệm làm nông. Trải qua một quá trình dài gắn với nông nghiệp, chú Năm biết được với loại đất sỏi khô cằn thì nên trồng đậu, trồng lạc để cải tạo đất. Chú biết được ốm sẽ có biểu hiện nên xử ra sao.

So với thuê một người làm mới thìphương diện này kinh nghiệm của chú Năm vượt trội hơn hẳn.

Thứ 2, xét về năng suất lao động

Chú Năm làm việc cho gia đình, làm việc tâm huyết và không quản nắng mưa. Tính về năng suất chú Năm làm việc với 100% khả năng, cộng với khoảng thời gian hơn 12 tiếng một ngày. Chưa kể, chú Năm còn vừa chủ mảnh vườn, hết việc đồng áng, chăm coi vườn, còn phải lo nghĩ về năng suất vườn tược, ngày mai bán , ngày mốt trồng

Còn đối với người công nhân kia, họ vẫn làm việc nhưng cùng lắm cũng chỉ đến 70 – 80% sức lao động của họ. Hết ngày họ cũng không còn bận tâm đến công việc, cũng không lo lắng hay tìm hiểu nhiều nếu cây đột nhiên khô héo, sẽ không để tâm lắm rằng tại sao hôm nay con lợn lại bỏ ăn

Bạn thể hình dung bài toán như thế này, lấy số lao động nhân với số giờ làm việc nhân với phần trăm sức lao động thực tế. Ta sẽ kết quả: Năng suất gia đình chú Năm = 2người x 12 tiếng x 100% năng suất lao động =24. Năng suất của 2 lao động thuế ngoài = 2người x 8 tiếng x80% năng suất lao động =12,8. Như vậy tính ra gia đình chú Năm làm việc với năng suất gần gấp 2 lần lao động thuê ngoài, tức gần bằng 4 nhân công. Tương đương mức thu nhập làm thuê của chú Năm gần 32 triệu đồng 1 tháng. Nhưng như đã nói từ đầu, thu nhập thực sự chú Năm thu được từ việc làm nông chỉ 5-7 triệu đồng 1 tháng.

Thứ 3, xét về thời gian

Chú Năm vẫn luôn đồng hành với mảnh vườn nhà của mình mỗi ngày, từ năm này qua năm khác. do đó chú trở nên quen thuộc hiểu khu vườn của mình.

Đối với việc thuê lao động, sẽ người gắn dài lâu, có người chỉ làm thời vụ, nhưng không ai gắn cả đờiVà mỗi lần thuê mới lại tốn thêm một chi phí để đào tạo.

Cân nhắc lựa chọn

Chú Năm điển hình của nguồn lực hạn, còn người làm thuê đại diện cho nguồn lực hữu hạn. Sử dụng như thế nào để đạt được năng suất mang lại lợi nhuận tối ưu  một bài toán rất khó.

Còn bạn, tôi hỏi thật, bạn đã biết làm vườn chưa? Chăm cậy như thế nào? Bị bệnh thì trị ra sao? Bạn chấp nhận một ngày 12 tiếng bán mặt cho đất, bán lưng cho trời để cày cuốc, vun xới từng luống rau, gốc cây? Còn nói thuê người làm, bạn chi phí không? kiến thức quản trị để đánh giá họ làm tốt hay không?

Khi chấp nhận sử dụng nguồn lực hữu hạn, mức lợi nhuận của bạn sẽ phải khấu trừ thêm khoản tiền công. Thu nhập nông nghiệp vốn đã ít sẽ càng ít hơn.

Tạm kết

Nếu bạn lựa chọn bỏ phố về quê làm nông nghiệp phải chấp nhận luôn rằng làm nông nghiệp một quá trình dài hơi. Đừng mong chờ rằng về vườn để kiếm thu nhập 300 triệu 1 năm, được khoản thu đủ trả cho nhân công đã là phần lời rồi. Đặc biệt nếu đầu cây ăn quả bạn thể có doanh thu 300 – 500 triệu một năm, nhưng  câu chuyện của 3-4 năm sau khi cây lớn cho quả.

Nếu chỉ muốn đầu nhanh chóng cho rau màu thì thật sự chỉ  rau ăn thu nhập không đáng tính. Còn muốn kiếm tiền tỷ cho 1 hecta đất, cũng khó , giá trị bất động sản sẽ giúp bạn thực hiện.

Bài viết của Lê Lợi, CEO Vườn Quê Việt 

Thích và chia sẻ bài viết này:
Thích và chia sẻ 5h30:
Việt Nam Ơi
Một gã đam mê cái đẹp, nhất là gái đẹp, cảnh đẹp và hành động đẹp. Gã thích đi, nhìn ngắm, nghĩ suy... Gã yêu quá quê hương và con người Việt Nam!